Uroki Gdańska cz. 5 – Złota Brama

Najnowszy odcinek cyklu zdecydowałem się poświęcić pięknej budowli jaką niewątpliwie jest Brama Złota nazywana także Bramą Długouliczną lub Bramą ulicy Długiej, która prowadzi do najbardziej reprezentacyjnej ulicy Gdańska – ul. Długiej.

Została wzniesiona w roku 1612 na miejscu czternastowiecznej bramy gotyckiej.
Jak podają źródła internetowe budowla ta jest dziełem architekta Abrahama van den Blocke. W jej budowie uczestniczył także Jan Strakowski. Architektura jest utrzymana w stylu manieryzmu niderlandzkiego i charakteryzuje się typowym dla tego okresu wyrafinowaniem. Do bramy przylega od strony północnej późnogotycki Dwór Bractwa św. Jerzego.

Budynek ucierpiał w trakcie II Wojny Światowej. Został odbudowany w 1957 r. We fryzie na ścianie frontowej umieszczono cytat z Psalmu 122: ES MVSSE WOLGEHEN DENEN DIE / DICH LIEBEN ES MVSSE FRIEDE SEIN INWENDIG IN DEINE MAVREN VND / GLVCK IN DEINEN PALASTEN PSA – 122 („Niech zażywają pokoju ci, którzy ciebie miłują. Niech pokój będzie w twoich murach, a bezpieczeństwo w twych pałacach!”).

[Foto1]

Słowa te pochodzą z Psalmu 122 (w niektórych wydaniach 121), jednego z piętnastu tworzących w ramach Księgi Psalmów wyodrębniającą się grupę (Psalmy 120-134, zwane niekiedy „psalmami synów Koracha”). Ich hebrajska nazwa szir hammaaloth oznacza dosłownie „pieśń śpiewana podczas drogi wiodącej w górę”, a obecnie tłumaczy się ją jako „pieśń śpiewana na stopniach”. Sądzi się, że pieśni te były prawdopodobnie śpiewane podczas różnych obrzędów na schodach dziedzińców w odbudowanej świątyni jerozolimskiej (zgodnie z przeważającymi poglądami, ten zbiór piętnastu pieśni pochodzi z okresu po niewoli babilońskiej).

We fryzie Bramy Długoulicznej umieszczono tekst wersetów 6-7 Psalmu 122, stanowiących w oryginale błogosławieństwo dla Jeruzalem. Dzięki pominięciu pierwszej części wersetu 6 błogosławieństwo to można przenieść na dowolne miasto – w tym przypadku oczywiście na Gdańsk, skoro zostało umieszczone nad wjazdem w jego najbardziej reprezentacyjną ulicę.

Z kolei łaciński napis na bramie od strony ulicy Długiej głosi: Concordia res publicæ parvæ crescunt – discordia magnæ concidunt („Zgodą małe republiki rosną – niezgodą wielkie upadają”).Jest to cytat z dzieła rzymskiego historyka Salustiusza – Bellum Iugurthinum (Wojna z Jugurtą).

[Foto2]

Obie fasady bramy są zwieńczone attykami, na których ustawiono osiem rzeźb alegorycznych (po cztery z każdej strony). Obecne są rekonstrukcją posągów z 1878 będących kopiami oryginalnych, zniszczonych działaniem czynników klimatycznych rzeźb Piotra Ringeringa wykonanych w 1648 roku na podstawie projektu Jeremiasza Falcka. Figury od strony zachodniej symbolizują dążenia mieszczan: Pax („Pokój”), Libertas („Wolność”), Fortuna („Szczęście”) oraz Fama („Sława”). Od strony wschodniej (od ulicy Długiej) widać figury symbolizujące cnoty obywatelskie: Concordia („Zgoda”), Iustitia („Sprawiedliwość”)’, Pietas („Pobożność”) oraz Prudentia („Rozwaga”).

Opracowano na podstawie:

www.wikipedia.org
www.rzygacz.webd.pl
www.gdansk.pl

Sprawdź temat na forum

Może Ci się również spodobać...

Kontynuując przeglądanie strony zgadzasz się z naszą polityką prywatności i plików cookies. Dowiedz się więcej...

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close