Uroki Gdańska cz. 14 – Grodzisko

Tym razem chciałbym Wam przybliżyć niewątpliwie urokliwy obszar dzielnicy Śródmieście. Grodzisko bowiem to interesujący zespół fortyfikacji miejskich z XIX wieku.

Grodzisko położone jest w północno-zachodniej części gdańskiego śródmieścia. Graniczy z osiedlami administracyjnymi Aniołki oraz Siedlce. Wewnątrz Śródmieścia graniczy od wschodu ze Starym Miastem a od południa z Nowymi Ogrodami. Nad Grodziskiem wznosi się Góra Gradowa o wysokości 46 m n.p.m.

Grodzisko przed wiekami pełniło początkowo rolę miejsca obserwacyjnego okolicznych wzniesień i lasu. Przypisywana mu była lokalizacja (w XII wieku) Zamku Książąt Pomorskich: „zamek książęcy miał być na Górze Zamkowej (Hagelsberg)”.

[Foto1]

Fortyfikacje miejskie, od zachodniej strony miasta, postanowiono rozbudować w XVI i XVII wieku. Usypano ciąg wałów z bastionami i fosą. Były to fortyfikacje typu starowłoskiego, łączące wały ziemne z elementami murowanymi. Powstał w ten sposób zewnętrzny, zachodni ciąg fortyfikacji, których elementem było Grodzisko. Projektantami linii obronnych byli Jan i Jerzy Strakowscy. W efekcie przeprowadzonych prac, Grodzisko stało się ważnym elementem obrony Gdańska i uchroniło Gdańsk w trakcie oblężenia przez Szwedów, w czasie potopu, jak i w trakcie wojny północnej.

Grodzisko zostało przebudowane w 1807 r. przez Prusy, w trakcie obrony przed wojskami francuskimi.

[Foto2]

Obecny kształt Grodzisko uzyskało w trakcie generalnej przebudowy, w latach 1867-1874. Powierzchnia zespołu pofortecznego wynosi 27 ha.

Miejsca warte odwiedzenia

1. Punkt widokowy – Bastion Jerozolimski z 1655 r.

2. Krzyż Milenijny

3. Fort

4. Zabytkowy zespół poszpitalny Bożego Ciała

5. Pomnik Cmentarz Nieistniejących Cmentarzy

6. Teren byłego cmentarza ewangelickiego pw. Bożego Ciała, czynnego w latach 1815-1956

7. Pomnik z 1898 r., żołnierzy rosyjskich poległych podczas oblężeń Gdańska w 1734, 1807 i 1813 r.

8. Gmach dawnej szkoły wojennej, zbudowanej w latach 1891-1894 (obecnie Powiatowy Urząd Pracy)

9. Fortyfikacje ziemne

10. Zabytkowa Reduta Napoleońska w Grodzisku

11. Betonowa wieża obserwacyjna z II wojny światowej, służąca obronie przeciwlotniczej (na szczycie Reduty Napoleońskiej)

12. Grób rodziny Klawitterów, zasłużonej dla przemysłu stoczniowego w Gdańsku

13. Dawna zbrojownia (obecnie budynek mieszkalny przy ul. 3 Maja)

14. Pozostałości fosy (obecnie staw), flankującej nieistniejącą Bramę Nowych Ogrodów

15. Zabudowania z 1854 r., dawnego Sądu Kryminalnego w Gdańsku: sąd, brama, areszt i zakład karny (obecnie Areszt Śledczy Gdańsk i Sąd Apelacyjny przy ul. Nowe Ogrody 28/29).

Fort Grodzisko usytuowany jest w pobliżu Dworca Gdańsk Główny i Dworca PKS.

Sprawdź temat na forum

Może Ci się również spodobać...